مقدمه
در جوامع امروز بشری همراه با رشد جمعیت، افزایش وسایل نقلیه و نیاز به جابجایی افراد و تبادل کالا، اهمیت و نقش کلیدی فراهم نمودن تسهیلات سریع و ایمن حمل و نقل بیش از پیش احساس میشود. طراحی مناسب شبکه معابر شهری و جادهها میتواند نقش مهمی در رفع این نیاز ایفا کند. در دستیابی به یک سیستم حمل و نقل سریع و ایمن، سه عامل مهم استفاده کننده از سیستم، وسیله نقلیه و جاده دخیل هستند که شناخت نقش و تاثیر هر کدام به تنهایی و ارتباط آنها با یکدیگر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
طراحی راه به عنوان یکی از پارامترهای اصلی سیستم حمل و نقل، علاوه بر تامین خصوصیاتی نظیر ایمنی و سرعت باید در کاهش مصرف سوخت، کاستن آلودگی زیست محیطی و کاهش هزینههای ساخت و اجرا مخصوصاً در مناطق شهری نیز موثر باشد.
در کشور با توجه به عدم گستردگی خدمات و یکسان نبودن توزیع خدمات عمومی در سراسر کشور، روند مهاجرت از مناطق دورافتاده به سمت شهرهای بزرگ همیشه در حال رشد بوده است. امروزه رشد سریع و روزافزون جمعیت در شهرهای بزرگ کشور و رشد حاشیهنشینی که هیچ تناسبی با امکانات شهری، خدمات عمومی و رفاهی و حتی معابر شهر ندارد، مشکلات فراوانی را برای شهرهای بزرگ پدید آورده است.
گسترش بیرویه شهرهای بزرگ و هجوم جمعیت جویای کار به این شهرها بعد دیگری از مشکلات فرهنگی ـ اجتماعی، یعنی مشکلات ترافیک و عبور و مرور در خیابانها را پدیدار ساخته است.
گسترش بیرویه جمعیت در شهرهای بزرگ یک فرصت طلایی برای کارخانجات و صاحبان صنایع خودروسازی است که سیل تولید بیرویه خودرو را برای سود بیشتر به شهرهای بزرگ سرازیر میکند، غافل از این که این تولید و فروش بیرویه خودرو، معابر شهرها را تبدیل به یک کلاف سردرگم مینماید. علاوه بر این میلیونها لیتر بنزین که جزو ثروت ملی است و باید برای نسل آینده در کارهای زیربنایی مصرف شود، بعضی از مواقع در خیابانها فقط و فقط برای گردشهای خیابانی مصرف میگردد. مبارزهای که زندگی روزمره اجتماعی و فرهنگی شهروندان را درگیر خود نموده است و حتی بهداشت روانی و آرامش اعصاب شهروندان را نیز با مشکل مواجه نموده است.
مشکلات ترافیکی در شهرهای بزرگ روزانه هزاران ساعت از عمر شهروندان را میبلعند. منشاء این مشکلات، عوامل متعدیدی هستند. این عوامل قادرند که به تنهایی مرتبترین شهرهای دنیا را به ضعیفترین و بینظمترین شهرها تبدیل نماید. تعدادی از این عوامل که بر روی بسیاری از مسائل اچتماعی و فرهنگی و بهداشت روانی و حتی ترافیک اثر میگذارند، عبارتند از: رشد بیرویه و قارچگونه شهرهای بزرگ، مهاجرت بیرویه و گسترش حاشیهنشینی، متمرکز بودن خدمات مورد نیاز مردم، تولید، فروش و استفاده بیرویه خودرو، عدم خروج خودروهای فرسوده.
وضعیت نامناسب رشد شهرها و عدم رشد خدمات عمومی و امکانات رفاهی، باعث بروز ناهنجاریهای اجتماعی بسیاری میگردد. این ناهنجاریها در چند دهه اخیر مسوولان شهرهای بزرگ را وادار ساخته است تا در مورد توسعه اصولی و شکلدهی و برنامهریزی توام با آیندهنگری برای شهرها چارهای بیاندیشند و از این رو طراحی و برنامهریزی اصولی احداث شهرهای جدید در اطراف شهرهای بزرگ تبدیل به اصلیترین تفکر مدیران شهری شده است.
طراحی و برنامهریزی این شهرها، دو رکن مهم و اساسی داشت که عبارت بودند از: کاربری و ارتباطات.
دانلود مقاله نقش تقاطعات دارای دوربرگردان در کاهش مصرف سوخت و آلاینده
