گزارش کارآموزی بیمارستان امام حسین (ع) امور اداری

اختصاصی از نیک فایل گزارش کارآموزی بیمارستان امام حسین (ع) امور اداری دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود گزارش کارآموزی بیمارستان امام حسین (ع) امور اداری

گزارش مقایسه‌ای یافته‌های علمی دوره کاردانی با کار عملی

مقطع کاردانی رشته امور اداری

فرمت فایل: ورد قابل ویرایش

تعداد صفحات: 248

فهرست:

فصل اول

مقدمه

تاریخچه بیمارستان امام حسین(ع)

اساسنامه بیمارستان امام حسین(ع)

فصل دوم- مطالعه منابع:

برنامه‌ریزی

تعریف برنامه‌ریزی

جایگاه برنامه‌ریزی در سازمان

مزایای برنامه‌ریزی

ارتباط برنامه‌ریزی با سایر وظایف مدیریت

تقدم برنامه‌ریزی نسبت به سایر وظایف مدیریت

روش‌های حل مشکلات

معرفی تکنیک‌های تصیم‌گیری

معرفی مراحل طراحی برنامه‌ریزی عملیاتی

معرفی تکنیک‌های برنامه‌ریزی

نظام برنامه و تأمین نیروی انسانی

طرح‌ریزی و براورد احتیاجات منابع انسانی

استخدام

کارمندیابی منابع داخلی و خارجی

روش‌های انتخاب و گزینش

نظام بهسازی منابع انسانی:

ارزیابی شایستگی کارکنان

نظریه‌های ارزیابی

نظام نگهداری منابع انسانی:

بهداشت و ایمنی در محیط کار

خدمات رفاهی و بیمه و خدمات پرسنل

آموزش ضمن خدمت کارکنان و مدیران

برنامه‌ریزی و طرح‌ریزی نیوری انسانی بیمارستان امام حسین(ع)

سازمان:

تعریف سازمان

نقش سازمان در عصر کننونی

سازمان‌های رسمی

سازمان‌های غیر رسمی

تأثیر سازمانهای غیررسمی به سازمانهای رسمی

فوائد سازمانهای غیررسمی

انواع نمودارهای سازمانی

سازمان در در قالب سیستم

اصول سازماندهی

مبانی و انواع تقسیم کار و طبقه‌بندی وظایف در سازمان

مزایا و معایب تقسیم کار

توسعه شغلی و چرخش شغلی

قلمرو نظارت در سازمانی

صف و ستاد

لزوم استقرار واحدهای ستادی

اختیار و مسئولیت

تفویض اختیار

هماهنگی و اهمیت راههای ایجاد هماهنگی

مدیریت زمان در سازمان

مدیریت بحران در سازمان

چارت بیمارستان امام حسین(ع)

نیروی انسانی در بیمارستان امام حسین(ع)

وضعیت نیروی انسانی

گروه‌های شغلی بیمارستان امام حسین(ع9

تنظیم گروه‌ها شغلی

تاریخچه طبقه بندی مشاغل در ایران

خلاصه‌ای از تاریخچه و سیر تحول و فواید طبقه‌بندی مشاغل

طبقه‌بندی مشاغل در بیمارستان امام حسین(ع)

علل وجود طبقه‌بندی مشاغل

اجرای طبقه بندی مشاغل در آن

فواید طبقه‌بندی مشاغل

شرح وظایف هر یک از مشاغل

نظام پرداخت در بیمارستان امام حسین(ع)

توضیح در مورد نحوه تنظیم لیست حقوق و مزایا و نظام پرداخت آن

نحوة محاسبه حق بیمه

بازنشستگی

اضافه‌کاری

خرید کارکنان

مالیات

غیبت

حوادث

نحوه پرداخت وام‌ها از قبیل وام ازدواج، وام مسکن

صدور احکام

نحوة صدور احکام داخلی کارکنان

نحوة اعطائ رتبه، مرتبه گروه، درجه ارتقاء

ارزشیابی مشاغل

ارزشیابی مشاغل و روش‌های مختلف آن از جهت نظری

نحوه ارزشیابی مشاغل در محل کارآموزی

بایگانی و اداره امور اسنادی

تعریف بایگانی و اداره امور اسنادی

ضرورت حفظ و نگهداری اسناد و مدارک

طبقه‌بندی و روشهای تنظیم اسناد

اصول و روشهای مختلف بایگانی

نحوه بایگانی اسناد و مدارک تخصصی

تعریف مکاتبات اداری و امور دفتری

هدف و وظایف اداره امور دفتری و دبیرخانه

روش‌های اداره امور دفتری و انواع دبیرخانه

فرم‌ها ودفاتر و وسایل امور دفتری

انواع نامه‌های اداری و مراحل آن

شیوه نگارش برای نامه‌های اداری

بررسی روش‌های اداری محل کارآموزی

سیستم بایگانی

مدیریت امور اسناد

نحوة مکاتبات و امور دبیرخانه محل کارآموزی

اموال:

تعریف انواع اموال

انواع مالکیت

اموال دولتی

نقش دیوان محاسبات و نظارت بر اموال دولتی

انبار:

تعریف انبار

اهمیت و جایگاه انبار

وظایف مدیر انبار

انواع طبقه‌بندی کالا

استانداردهای موجود در انبارداری

روش‌های مختلف انبار ک ردن کالا

شیوه‌های کنترل موجودی در انبار

حمل و نقل در انبار

مسائل ایمنی انبار

سیستم پشتیبانی در محل کاراموزی

بررسی سیستم پشتیبانی

کارپردازی (تدارکات)

نحوة تأمین نیازمندی‌ها

روش‌های انبارداری

سیستم حسابداری

تعریف حسابداری

حسابداری یک موسسه بایگانی

صدور سند

تنظیم دفاتر روزنامه و کل

انجام اصلاحات

تنظیم تراز آزمایش

تنظیم صورت سود و زیان

تنظیم صورت حساب سرمایه

تنظیم ترازنامه

ثبت روزنامه بستن حسابهای موقت و انتقال به دفتر کل

تنظیم تراز اختتامی

بستن حسابهای دائم و انتقال به دفتر کل

تنظیم تراز اختتامی – افتتاح حسابها در اول دوره در دفاتر روزنامه و کل

تعریف بودجه و اصول آن

مراحل بودجه

انواع طبقه‌بندی بودجه از نظر درآمد و هزینه‌ها

نحوه تهیه و  مبادله موافقت‌نامه‌های جاری

و طرح‌های عمرانی

انواع بودجه‌های عملیاتی

سیستم حسابداری محل کارآموزی

روش تحقیق:

شناخت روش علمی تحقیق

شناخت مسئله یا مشکل به منظور آغاز تحقیق

تنظیم سئوالات تحقیق

نحوة تدوین و تبیین فرضیه در باب علل بوجود آمدن مشکل

انتخاب فرضیه یا فرضیه‌های اهم

تعریف جامعه آماری و جامعه نمونه و نحوه انتخاب آن

روشهای مختلف یادداشت‌برداری

جمع آوری اطلاعات برای فرضیه یا فرضیه‌های اهم

طبقه بندی اطلاعات جمع آوری شده

تجزیه و تحلیل اطلاعات

طرز تهیه گزارش تحقیق یا کتاب

فصل سوم: مقایسه و تجزیه و تحلیل

فصل چهارم: نتایج پیشنهادات و محدودیتها در عمل

بخش اول – نتایج

نتایج حاصل از مقایسه و تجزیه و تحلیل

بخش دوم – پیشنهادات

پیشنهادات اجرایی

پیشنهاد به منظور تحقیق در آینده

بخش سوم – محدودیت‌ها در عمل

اهم محدودیت‌ها

پیوست‌ها

گزارش کارآموزی برق ، ابزار دقیق و سیستم های کنترل

اختصاصی از نیک فایل گزارش کارآموزی برق ، ابزار دقیق و سیستم های کنترل دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

دانلود گزارش کارآموزی  برق ، ابزار دقیق و سیستم های کنترل 

مکان کار آموزی : کارخانه قطران (شرکت میسان)

فرمت فایل: ورد قابل ویرایش

تعداد صفحات: 118

فهرست:

فصل اول : آشنای کلی با مکان کار آموزی و شرکت میسان

فصل دوم : سیستم ها برقی ، باطری و شارژر

سیستم برقی

شناسایی دستگاه تست خط ارت

باطری و شارژر

نمایش گرها

قطع اضطراری هر دو شارژر 

مشخصات فنی تابلو توزیع

فصل سوم : ابزار دقیق  

اصطلاحات ابزار دقیق

جریان سنج مغناطیسی

اندازه گیری مقاومت 

کلیبراسیون 

فصل چهارم: سیستم کنترل و PLC 

ساختار سیستم کنترل 

کنترل کننده PLC   

تنظیم آدرس کارت های ورودی و خروجی  

فصل پنجم:  نقشه و شکل های ضمیمه   

مقدمه

با پیشرفت الکترونیک و ایجاد حوزه های تخصص نیاز به مهندسین تکنسین ها و طراحان در عرصه مختلف صنعتی فنی و مهندسی شرکت ها و کارخانجات روز به روز بیشتر می شود ارضاء این نیاز مستلزم تربیت و آموزش نیروی انسانی در دانشگاهها و مراکز آموزشی عالی می باشد .

ولی متاسفانه چون بیشتر در دانشگاهها درسها جنبه تئوری و غیره کاربردی دارد وجود واحدی به نام کار آموزی نیاز اساسی می باشد .

رفتن دانشجو به یک مرکز صنعتی باعث اتصال و ارتباط تئوری و عملی می شود البته به شرط اینکه دانشجو به مرکز صنعتی خوبی معرفی شود در صنعت بهترین مکان کار آموز جایی است که در آن پروژه احداث می شود .

در کار آموزی همین اینکه دانشجو با قسمت های یک مرکز صنعتی اعم از خدمات تولیدی نگهداری مفهوم برخی کلماتی مثل کارفرما پیمانکار ناظر و غیره آشنا می شود خود تجربه گرانبهایی است این مدت که اینجانب در کارآموزی به سرمی بردم با قسمت ها و موضوعات بسیار مختلفی سر و کار داشته ام که بعضا از آنها با رشته ام (الکترونیک)اصلا ارتباطی نداشت ولی تجربه بسیار خوبی بود در کل به نظر من کار آموزی نقطه عطف علم و عمل است که باید هر دانشجویی آنرا بگذراند .

این گزارش از پنج فصل تشکیل شده است که به طور اجمالی در زیر آمده است.

فصل اول : در این فصل در مورد اشنایی کلی با مکان کار آموزی و شرکت میسان توضیحاتی آمده است .

فصل دوم: در این فصل آشنایی کلی با سیستم برق کارگاه برخی ادوات و تجهیزات برقی نحوه کابل اندازی و شناسایی تابلو های برقی و باطری و شارژر می باشد .

فصل سوم : ابتدا آشنایی کلی با تجهیزات ابزار دقیق و اصطلاحات آن و اندازه گیری برخی کمیت ها مانند دما فشار و نیز طریقه کالبراسیون تجهیزات ابزار دقیق می باشد سپس شکل برخی ولو ها و ... آمده است

فصل چهارم : در این فصل به طور کلی از سیستم کنترل حاکم بر کارگاه که همان dcs  می باشد بیان می شود و بعد در مورد PLC  تغذیه آن و کارتهای آن و ... بحث می شود .

فصل پنجم : در این فسصل که فصل آخر می باشد برخی نقشه ها و دیاگرام تعدادی تابلو های توزیع که تشکیل از مدار فرمان و فرمان و مدار قدرت و مدار کنترل بانک خازنی و... م نیز یک نمونه دیتا شیب کالیبراسیون تجهیزا ابزار دقیق آمده است .

تحقیق در مورد ماهیت حقوقی وصیت

اختصاصی از نیک فایل تحقیق در مورد ماهیت حقوقی وصیت دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*

فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)

تعداد صفحه44

فهرست مطالب

مقدمه

الف) مفهوم و ماهیت وصیت

الف) وصیت تملیکی:

ب) وصیت عهدی:

ج) وضعیت حقوقى وصیت در صورت رد:

د) شرایط صحت وصیت:

طرح بحث: وضعیت حقوقى وصیت به حرمان وارث

بدون تردید کمتر کسى است که با واژه وصیت تا به حال برخورد نکرده باشد. وصیت از جمله اعمال حقوقى است که هر فردى ممکن است نیازمند آن باشد. چه بسیار دیده شده است اشخاص دیون و طلبهاى خویش را نمى‌توانند در زمان حیات خود پرداخت و یا مطالبه نمایند و یا تمایل به انجام کارى داشته‌اند و یا قسمتى از آن را انجام و قسمتى را ناتمام گذاشته‌اند، ولى اجل مجال اتمام و یا انجام آن کار را ممکن نساخته است. در بسیارى از موارد و به طور مثال مواردى که مطرح گردید وصیت عمل حقوقى مفیدى است که موجب رضایت و آرامش خاطر افراد در حیات دنیوى آنها مى‌گردد.

به جهت اهمیت وصیت در زندگى اجتماعى افراد در فقه اسلامى و حقوق مدنى این مبحث از اهمیت وافرى برخوردار می‌باشد و همواره مباحث وصیت موردتوجه حقوقدانان و فقهاى اسلامى بوده است. شکى نیست که فلسفه وجودى حقوق و بالاخص حقوق مدنى تنظیم و برقرارى عدالت در مطالبات و دیون و اساساً روابط حقوقى افراد است لذا اقتضاى این امر این است که در مورد مراودات و معاملات حقوقى اشخاص بعد از حیات دنیوى نیز قواعد و مقرراتى حاکم باشد که موجب حمایت از حقوق بازماندگان او باشد.

اهمیت وصیت در اسلام به اندازه‌اى است که پیامبر اکرم(ص) دراین‌باره فرموده‌اند: «آنکه هنگام مرگ وصیت نکند، نقصى در مروت و عقل دارد.»

علاوه بر قوانین ایران و فقه اسلامى در حقوق سایر کشورها نیز به وصیت اهمیت و توجه بسیارى شده است. کشورهایى نظیر فرانسه، آلمان، انگلیس و... که از لحاظ سیستم‌هاى حقوقى هریک متفاوت هستند، وصیت را بسیار عمیق و موشکافانه بررسى کرده‌اند. این توجه و حساسیت در این موضوع از چند جهت قابل استدلال است، وصیت از جمله اعمال حقوقى است که مبتنى بر تسامح است و نه تغابن، لذا اقتضا دارد همانند عقود تسامحى دیگر نظیر هبه، صلح بلاعوض و... به آزادى اراده موصى توجه و اهمیت قائل شویم. مضافاً به اینکه غالباً تنظیم وصیت‌نامه‌ها در زمان کهولت افراد صورت می‌گیرد و از آنجا که افراد در سنین بالا از نظر روانشناسى از حالت ویژه‌اى برخوردار هستند که در برابر مسائل کمتر منطقى برخورد می‌کنند، لازم است با بررسى د

تحقیق در مورد ماهیت حقوقی ایفای تعهدات قراردادی

اختصاصی از نیک فایل تحقیق در مورد ماهیت حقوقی ایفای تعهدات قراردادی دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*

فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)

تعداد صفحه9

آیا اجرای تعهد قراردادی یک عمل حقوقی است یا یک واقعه حقوقی و یا اینکه دارای ماهیتی متفاوت بسته به نوع تادیه دارد   عمل حقوقی و یا عمل مادی صرف است .

    در خصوص ماهیت حقوقی ایفای تعهدات با وجود اینکه کمتر به طرح آن پرداخته شده است اختلافات زیادی به چشم می خورد و علت این تفاوت نظری را در پاسخ به سوالات زیر باید جستجو کرد .

ماهیت ایفای تعهدات قراردادی عمل حقوقی است یا واقعه حقوقی ؟

اگر ماهیت آن را عمل حقوقی بدانیم . طبیعت اجرای قرارداد  عقد است یا ایقاع ؟

الف) نظریه عمل حقوقی :

    عمل حقوقی نقطه مقابل واقعه حقوقی است و برای اعتبار آن نیاز به اراده فاعل آن است و مفهوم حقوقی است که برای تحقق آن نیاز به اراده یک شخص یا بیشتر باشد .[۱]

برخی از حقوقدانان ایرانی نظیر دکتر امامی اعتقاد دارند که اجرای تعهد قرادادی یک معامله جدید است .

    «تسلیم مورد تعهد درصورتیکه کلی فی الذمه باشد از نظر تحلیل عقلی معامله جدیدی میباشد  و مانند انتقال عین خارجی است . زیرا کلی که مورد تعهد قرار گرفته دارای افراد عدیده در خارج می باشد که متعهد . ملزم به تسلیم یکی از آنها است و می تواند هر یک از این افراد کلی را برای ایفاء تعهد خود انتخاب نماید و انتخاب فرد به تنهایی موجب ایفاء تعهد نمی شود . بلکه باید آنرا تسلیم متعهد له کرد و او آنرا قبض نماید . عمل مزبور که به صورت یک عمل قضایی می باشد به نظر می رسد که در حقیقت معامله جدیدی است »[۲]

فرجاوی از حقوقدانان فرانسوی نیز در تعریف وفای به عهد می گوید : وفای به عهد ذاتا عمل حقوقی است که دارای عنصر مادی (تسلیم مال و انجام فعل) و عنصر قراردادی (توافق بین متعهد و متعهد له) می باشد[۳]

  اگر حقوقدانی اعتقاد داشته باشد که برای اجرای تعهد قراردادی نیاز به اراده هر دوطرف اجرا است و اراده اجراکننده کافی نیست . ماهیت اجرای تعهد را عمل حقوقی و یک معامله ای که نیاز به  اراده انشایی دو طرف دارد . دانسته است . معاملات و اعمال حقوقی که حداقل به اراده دو شخص نیاز دارند به دو دسته عقد معین و قرارداد (یا عقد نامعین) تقسیم می شوند.

    حال این سؤال مطرح است که اگر ماهیت اجرای تعهد قراردادی نیازمند دو اراده انشایی است . عقد معین است یا قرارداد .

۱- نظریه عقد معین :

    پاره ای از نویسندگان حقوقی بر این باورند که میان عقد معین و قرارداد تفاوت وجود دارد . عقد معین عقدی است که در قانون از آن نامبرده شده است و دارای آثار و احکام خاص خودش باشد . ولی قرارداد به سایر عقودی گفته می شود که بر اساس نیاز جامعه عقلا طرح آن را داده و قانون به آن اثر حقوقی می بخشد [۴]

از مطالعه نظر حقوقدانان و فقهای اسلامی می توان چنین استنباط کرد که در مجموع کسانی که ماهیت اجرای تعهد قراردادی یا مصادیق خاصی از آن را از باب عقود معین تحلیل کرده اند . نظر به آثار مشترکی که پاره ای از عقود معین با بعضی از آثار اجرای تعهد قراردادی در برخی از مصادیق آن داشته اند از شباهت این آثار خواسته اند وحدت عمل حقوقی را نتیجه بگیرند .

    فقهای امامیه معمولا به طور حاشیه ای به بحث ماهیت ایفاء پرداخته اند .[۵]

    برخی از حقوقدانان ایرانی نیز در باب تحلیل ماهیت اجرای تعهد قراردادی در جایی که متعهد باید چیزی دیگری به غیر از مورد تعهد را بپردازد ومورد تعهد کلی فی الذمه باشد . با فرض قصد متعاقدین  امکان تحلیل ماهیت اجرای تعهد قراردادی را به بیع و یا معاوضه به دلیل وجود تملیک عین به عین پذیرفته اند . هر چند به طور عادی در اجرای تعهد از طریق تادیه غیر موضوع تعهد یا انجام کار دیگری به غیر از مورد تعهد . چنین قصدی را طرفهای اجرا ندارند .

مرحوم دکتر شهیدی در کتاب سقوط تعهدات خود نوشته اند :

«در صورتی که مورد تعهد عین معین متعلق به متعهد له باشد و طرفین توافق کنند که به جای آن مال معین دیگری تسلیم شود . مانند اینکه که مورد تعهد  تسلیم فرش متعلق به متعهد له باشد و به جای آن یکدستگاه تلویزون به متعهد له تسلیم شود به نظر می رسد قرارداد مزبور تملیک عین در برابر عین و یک عقد معاوضه و یا در مواردی بیع باشد .»[۶]

معظم له در مواردی که موضوع تعهد کلی باشد چنانچه متعهد موضوع متفاوتی از موضوع تعهد را تادیه نماید . ایفای تعهد مزبور را نه بیع دانسته نه معاوضه،  بلکه نوعی از قرارداد بر وفق ماده ۱۰ قانون مدنی ایران توجیح نموده اند .

    درحقوق فرانسه مشهور به این اعتقاد دارند که این ایفای تعهد توافق یا قراردادی است که اثر و موضوع آن پایان دادن به تعهد و برائت مدیون است .[۷]

    صاحب نظرانی که خواسته اند در قالب قرارداد یا توافق چه از نوع عقد معین چه عقد غیر معین ماهیت حقوقی وفای به عهد را توجیه کنند وصف اصلی قرارداد ، آزادی در انتخاب و و نفوذ انشاء را به فراموشی سپرده اند .

    در وفای به عهد مدیون ملزم و متعهد است که مالی را به دیگری پرداخت یا کاری را انجام دهد . هیچ نوع آزادی در انتخاب طرف قرارداد ندارد و صرفا به حکم قانون

تحقیق در مورد مالکیت موقت

اختصاصی از نیک فایل تحقیق در مورد مالکیت موقت دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*

فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)

تعداد صفحه15

فهرست مطالب

چکیده

سرآغاز

فصل نخست: تعریف، عناصر و صفات ملکیت

گفتار یکم: تعریف ملکیت

گفتار دوم: عناصر ملکیت

1- حق استعمال، (JUS UTENDI)

2- حق استثمار (استغلال)، (Jus Fruendi)

3- حق تصرف (اخراج از ملکیت)، (Jus abutendi)

گفتار سوم: صفات ملکیت

1- جامع بودن، (totol)

2- مانع بودن، (exclusive)

3- مطلق بودن، (absolute)

4- دایمى بودن perpetual

فصل دوم: دیدگاه‏ها در مالکیت موقت (زمانى)

گفتار اول: دیدگاه‏هاى مخالفین مالکیت زمانى

1- عدم امکان ثبوتى

2- عدم امکان اثباتى

گفتار دوم: دیدگاه موافقین مالکیت زمانى

1- امکان ثبوتى

2- امکان اثباتى

فصل سوم: توجیه نظرى مالکیت زمانى

گفتار اول: حدیث «الناس مسلطون على اموالهم‏»

گفتار دوم: حاکمیت اراده

گفتار سوم: اصل آزادى در قراردادها

فصل چهارم: نمونه‏هایى از مالکیت زمانى

گفتار اول: وقف

1- وقف منقطع الاخر

2- وقف منقطع الوسط

گفتار دوم: صلح مشروط

1- شرط اختیار فسخ براى مدت معین ضمن عقد صلح

2- شرط اختیار فسخ مادام الحیاة ضمن عقد صلح

 

 

مالکیت موقت (زمانى) ⁽¹⁾

چکیده

تاسیسات حقوقى از جمله مالکیت، برخاسته از نیازهاى بشرى و تحولات اجتماعى است. در این مقاله یکى از انواع نوپیداى مالکیت (مالکیت موقت‏یا زمانى) مورد بررسى قرار گرفته و براى تثبیت آن، این نکته تبیین گردیده که ممکن است مالکیت را به «زمان‏» مقید کرد، همان گونه که گاه مالکیت‏به «کسر مشاع‏» مقید مى‏شود تا نتیجه‏اش «مالکیت مشاع‏» باشد.

فصل نخست‏به کلیاتى درباره مالکیت اختصاص یافته تا معلوم شود این نوع مالکیت از نظر تعریف، عناصر و صفات با مالکیت دایمى همخوان است تنها در صفت دوام - آن هم به یکى از معانى سه گانه مذکور براى دوام مالکیت - با آن تفاوت دارد. در فصل دوم دیدگاههاى مخالفین و موافقین این تاسیس از نظر ثبوتى و اثباتى مورد بررسى قرار گرفته است. توجیه نظرى این نوع مالکیت در فصل سوم و برخى از نمونه‏هاى آن در فصل چهارم ارائه شده است.

واژگان کلیدى: مالکیت

سرآغاز

تعاون و همکارى بشر در بهره بردارى از منابع تازگى ندارد، براى نمونه مى‏توان به قدمت و ماهیت‏شرکتهاى مدنى و تجارى اشاره کرد. در شرکت‏هاى مدنى چند نفر با یکدیگر «به نحو اشاعى‏» سهیم هستند; از یک سو همگى مالکند و مى‏توانند در مایملک خود تصرف کنند، از سوى دیگر این تصرف بى‏اذن یا اجازه همه مالکان روا نیست. براى آنکه همه بتوانند از این مال استفاده کنند، با همکارى هم براى اداره «مال مشاع‏» مدیرى انتخاب مى‏کنند. در شرکت‏هاى تجارى این همکارى به گونه دیگرى دیده مى‏شود. با توجه به گسترده‏تر شدن روابط تجارى و در بیشتر موارد کافى نبودن سرمایه‏هاى اندک افراد، این فکر به ذهن بشر خطور کرد که سرمایه‏ها در یک جا جمع شود و یک شخصیت‏حقوقى با توانمندى بالا به جاى چندین شخصیت‏حقیقى با توان اندک به تجارت پردازد.

هر یک از این شرکتها به یکى از این دو جنبه بهاى بیشترى مى‏دهد: توجه به تمایل انسان نسبت‏به «دارا شدن و اختیار دارى‏» و «عدم نیاز به اذن تمامى مالکان نسبت‏به تصرفات در مال‏». در شرکت مدنى، حاکمیت اراده تک تک افراد محترم شمرده مى‏شود تا آنجا که ماده 576 ق.م اعلام مى‏داد: «طرز اداره اموال مشترک تابع شرایط مقرره بین شرکا خواهد بود». براى تصرف در مال مشاع اذن یا اجازه تمامى مالکان لازم است، اما در شرکتهاى تجارى این حاکمیت اراده به نحو چشمگیرى اهمیت‏خود را از دست مى‏دهد و اراده اکثریت‏بر اراده اقلیت غالب مى‏آید تا آنجا که ورقه سهم حاکى از آن است که نسبتى از دارایى شرکت از آن اوست نه قسمتى از اموال شرکت.

چه بسا بتوان با تاسیسى نو اهمیت هر دو جنبه را همسنگ ساخت: هم به احساس «دارا بودن و اختیار دارى‏» انسان پاسخ درخور داده شود و هم «بى نیازى از اذن تمامى مالکان براى تصرفات‏» تامین گردد. تاسیسى که مى‏تواند استفاده بهینه از منابع محدود را به ارمغان آورد از سویى فرد، مالک است تا با این احساس در حفظ مال کوشاتر باشد و از سوى دیگر هر چند با سایر مالکان سهیم است، براى تصرف نیازى به اذن آنان ندارد، البته تصرفاتى که به نابودى موضوع مالکیت نینجامد; این تاسیس را هر چه بنامند: «مالکیت موقت‏»، «مالکیت زمانى‏» یا «سهیم شدن زمانى‏».

آیا ممکن است چند نفر با یکدیگر در مالى سهیم باشند و حصه هر کدام براساس قید زمان مشخص گردد و در عین حال تمامى اختیارات مالکانه - جز از بین بردن آن مال - را داشته باشند و بى اذن یکدیگر بتوانند در چنین مالى تصرف کنند؟

مثلا دو کشاورز، هر کدام براى دوره معینى به زمین نیاز دارند. کشت، داشت و برداشت‏بیش از شش ماه به طول نمى‏انجامد. تمامى امکانات جز یک قطعه زمین کشاورزى مهیاست. هر کدام بتنهایى نسبت‏به خرید زمین قادر نیستند و از سوى دیگر اجاره زمین همیشه با مشکلاتى مواجه بوده و هست، گذشته از آنکه احساس مالکیت و دارا بودن تاثیر بسزایى در استفاده بهینه از امکانات دارد. حال اگر این دو کشاورز بتوانند زمینى را بخرند که هر کدام در دوره‏اى شش ماهه مالک آن باشند، هم امکان و توانمندى هر کدام در جاى خویش به کار گرفته شده است و هم هر دو مالکند تا با آن احساس «دارا شدن‏»، بهره‏ورى از توان و امکانات خویش را به نهایت درجه ممکن برسانند.

سودمندى این تاسیس منحصر به زمینهاى کشاورزى نیست. مى‏توان از این تاسیس در ساختمانها نیز استفاده برد. انسان طالب تفریح و گردشگرى است، مى‏خواهد تا آن جا که مى‏تواند رنج‏سفر را اندک سازد. براى این منظور گاه در برخى از مناطق ساختمانى را مى‏خرد تا براى یک هفته یا یک ماه در سال با آسودگى خاطر در آن محل بسر برد، بقیه ایام سال یا خانه خالى است و بى استفاده و یا بهره بردارى از آن در برخى موارد اندک. حال اگر چنین شخصى بتواند با این سرمایه به جاى خرید یک خانه در یک نقطه براى همیشه، در چند منطقه، منازلى را خریدارى کند که براى مدت زمان خاصى مالک آنها باشد، هم زمینه‏اى براى گردشگرى بیشتر خویش مهیا ساخته است و هم به دیگران امکان خانه دار شدن را در آن مناطق مى‏دهد. این گونه مالکیت در مناطق توریستى و تفریحى از کارآمدترین راه‏هاست. مهم‏ترین مانع پذیرش این تاسیس،دایمى انگاشتن مالکیت است; چه، در نگاه اول به نظر مى‏رسد که موقت‏بودن ملکیت‏با صفت دوام مالکیت، در تضاد است.

با توجه به نوپایى موضوع - حداقل در کشور ایران - و محدود بودن منابع در دسترس، بسختى مى‏توان تاریخچه‏اى از آن بیان کرد. 20و22/8/75 اطلاعیه‏اى در روزنامه ایران توجه بسیارى - بویژه آشنایان با قواعد حقوقى - را به خود جلب کرد که در آن از «مالکیت زمانى براى اولین بار در ایران‏» نام برده بود.در بروشور منتشر شده از سوى مؤسسه انتقال دهنده این نوع مالکیت، عنوان «تایم شر چیست؟» به چشم مى‏خورد. اداره حقوقى قوه قضاییه از سابقه این تاسیس چنین خبر مى‏دهد: «در بعضى از کشورهاى اروپایى این قبیل معاملات تجویز شده است و اگر مصلحت‏باشد که در ایران هم آن روش اعمال شود نیاز به تصویب قانونى خاص دارد». در یکى از اصطلاح‏نامه‏هاى حقوقى خارجى زیر دو مدخل از این تاسیس یاد شده است: ⁽³⁾ (Interval ownership) و، ;( Timesharing) اما در شرح این دو اصطلاح اطلاعات کاملى ارائه نشده است. به گفته بعضى از حقوق‏دانان، برخى قوانین، تملیک موقت را قبول کرده ⁽⁴⁾ و یکى از فقیهان به ذکر ممکن بودن آن بسنده کرده است. ⁽⁵⁾

این مقاله ضمن چهار فصل به بررسى کلیات، دیدگاههاى موافقین و مخالفین، توجیه نظرى و برخى نمونه‏هاى مالکیت زمانى پرداخته است.

فصل نخست: تعریف، عناصر و صفات ملکیت

براى شناخت ملکیت‏باید از تعریف، عناصر و صفات آن سخن گفت.

گفتار یکم: تعریف ملکیت

نخست‏به نظر مى‏رسد که ملکیت مفهومى روشن است،اما براى آن که بتوان این مفهوم را پایه و اساس دیگر مباحث قرار داد، مى‏بایست تعریفى از آن ارائه داد.

همان گونه که برخى از لغویین «ملک‏» و «مالکیت‏» را به آثار آن معنا کرده‏اند ⁽⁶⁾ ،گروهى از فقیهان نیز در تعریف مالکیت از آثار آن نام برده‏اند و به عبارت فنى «تعریف به اثر» کرده‏اند. شیخ انصارى «ره‏» ملکیت را نسبتى میان مالک و مملوک ⁽⁷⁾ قرار داده است که از یک حکم تکلیفى انتزاع مى‏شود. اما در جاى دیگر از ملکیت‏به سلطنت فعلیه ⁽⁸⁾ یاد کرده است. سید یزدى «ره‏» آن را عبارت از سلطنت دانسته، ⁽⁹⁾ نائینى «ره‏» مرتبه‏اى از مقوله جده ⁽¹⁰⁾ و آخوند«ره‏» آن را نوعى اضافه ⁽¹¹⁾ خوانده‏اند. در عبارات محقق اصفهانى‏«ره‏» مى‏توان ملکیت را به معنى واجد بودن، داشتن و دارا بودن یافت. ⁽¹²⁾ در مصباح الفقاهه همچون برخى فقیهان لکیت‏به احاطه و سلطنت تعریف شده است. ⁽¹³⁾ برخى فقیهان اهل سنت نیز از ملکیت‏به اختصاص یاد کرده‏اند. ⁽¹⁴⁾

حقوقدانان نیز بر تعریف واحدى اتفاق نظر ندارند. گروهى آن را رابطه‏اى میان شخص و چیز مادى مى‏دانند که قانون آن را معتبر شناخته است. ⁽¹⁵⁾ برخى افزون بر این تعریف مى‏گویند: این رابطه به شخص مالک حق همه گونه تصرف و انتفاع را مى‏دهد. ⁽¹⁶⁾ برخى نیز به جهت دشوارى تعریف، از تعریف مالکیت تن زده، به شمارش عناصر آن اکتفا نموده‏اند. ⁽¹⁷⁾ در بعضى از نوشته‏هاى حقوقى آمده است: «مالکیت‏حقى است دایمى که به موجب آن شخص مى‏تواند در حدود قوانین تصرف در مالى را به خود اختصاص دهد و بهر طریق که مایل است از تمام منافع آن استفاده کند». ⁽¹⁸⁾ برخى حقوقدانان مصرى با توجه به تعریف ملکیت در ماده 802 قانون مدنى مصر، ملکیت را به عناصر آن، این گونه تعریف کرده‏اند: «حق ملکیت‏شى‏ء عبارت است از حق بهره‏گیرى از سه طریق: 1- استعمال 2- استغلال 3- تصرف دایمى‏». ⁽¹⁹⁾ بعضى دیگر که با فقه اهل سنت آشنایند از ملکیت‏به «علاقه بین انسان و مال که به امضاى شرع رسیده است‏» یاد مى‏کند. ⁽²⁰⁾

قانون مدنى ایران تعریفى از ملکیت ارایه نکرده است. ⁽²¹⁾ در ماده 35 «تصرف به عنوان مالکیت‏» را دلیل مالکیت دانسته است، ⁽²²⁾ اما روشن است که قانونگذار در مقام بیان «اماره قانونى‏» است و به هیچ وجه نمى‏توان تعریف ملکیت را از این ماده به‏دست آورد.

با توجه به مطالبى که گذشت مى‏توان چنین نتیجه گرفت:

اولا، برخى از آثار ملکیت نام برده‏اند نه معناى آن، ولى برخى دیگر باتفکیک ملکیت از آثارش ،آن را به «واجدیت‏»، «داشتن‏» و «دارابودن‏» معناکرده‏اند. همین معنا را از استعمالات فصیح مى‏توان به‏دست آورد.

در آیه کریمه «فمن لم یجد فصیام ثلاثة ایام فى الحج‏» ⁽²³⁾ در مورد کسى که نسبت‏به داشتن قربانى استطاعت ندارد و نیز در آیه کریمه «فمن لم یجد فصیام شهرین متتابعین‏» ⁽²⁴⁾ نسبت‏به کسى که اولین عدل کفاره را دارا نیست، «عدم الوجدان‏» به کار رفته است . در روایتى از پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله وسلم آمده است : «لى الواجد بالدین یحل عرضه و عقوبته‏» ⁽²⁵⁾ - که مقصود از آن مماطله نسبت‏به اداى دین با وجود «دارایى‏» مى‏باشد- عبارت «وجدان‏» که معادل فارسى آن «داشتن‏» یا «دارایى‏» است‏به کار رفته است.