فرمت فایل : word (قابل ویرایش) تعداد صفحات : 55 صفحه
قسمت اول - تعاریف و اصطلاحات
الف - در این آیین نامه مایع قابل اشتعال به مایعاتی اطلاق میشود که نقطه اشتعال آنها از صد درجه سانتیگراد (212 درجه فارنهایت) کمتر باشد.
ب - مایعاتی که نقطه اشتعال آنها از 100 درجه سانتیگراد بیشتر باشد مایع غیرقابل اشتعال نامیده میشود.
ج - «مخزن روی زمین» به مخازنی اطلاق میشود که هیچ قسمت از آن از سطح زمین طبیعی پایینتر نباشد.
د - «مخزن مدفون» به مخازنی اطلاق میشود که کاملاً در زمین مدفون شده و سقف آن با قشری به ضخامت حداقل 60 سانتیمتر از خاک مستور شده باشد.
هـ - «مخزن نیمه مدفون» به مخازنی اطلاق میشود که کلیه یا قسمتی از آن در داخل زمین قرار گیرد و در صورتی که کلیه مخزن درون خاک باشد قشر خاک روی سقف مخزن کمتر از 60 سانتیمتر باشد.
و - «فیبر» اصطلاحاً عبارت از الیاف مقاومی است که دارای ریشه معدنی - نباتی و یا حیوانی باشد.
ز - «گرد و غبار» به ذرات جامدی اطلاق میشود که میتواند به اطراف پراکنده شود و یا در هوا معلق بماند و منشاء تولید این ذرات نتیجه عملیات گوناگون از قبیل کوبیدن، قطع کردن، الک کردن، سائیدن، انفجار یا از هم پاشیدن مواد آلی و غیرآلی مثل ذغال سنگ، فلزات و املاح آنها و همچنین حبوبات، غلات، چوب و غیره است.
ح - دود به ذرات جامد معلق اطلاق میشود که در اثر تراکم گازها و یا تبخیر فلزات در حال ذوب و یا احتراق ناقص سوختها و مواد آلی دیگر بوجود بیاید و با مواد اولیه آنها متفاوت میباشد.
ط - گاز به ذراتی اطلاق میشود که مانند هوا شکل و حجم ثابتی نداشته لیکن استعداد گسترش غیرمحدود دارد و ممکن است آن را به وسیله ازدیاد فشار و یا کاهش حرارت به صورت مایع و یا جامد درآورد.
ی - مه به قطرات مایع معلق اطلاق میشود که به وسیله تراکم از حالت گازی به حالت مایع یا پخش مایع به صورت ذرات ریز در فضا بوجود میآید.
ک - بخار به حالت گازی موادی اطلاق میشود که در شرائط معمولی (یک آتمسفر فشار و 15 درجه سانتیگراد) مایع و یا جامد هستند. این بخار در اثر ازدیاد فشار و یا کاهش گرما به صورت اولیه در میآید.
قسمت دوم - مواد خطرناک و زیان بخش
فصل اول - مقررات عمومی
ماده 1: در کارگاههایی که مواد خطرناک و زیان بخش به صورت جامد، مایع یا گاز تهیه حمل و نقل و یا مصرف میشود و همچنین در مکانهایی که مواد قابل اشتعال یا موارد قابل انفجار گردهای سمی و مضر و مواد تحریک کننده تولید و یا پخش میشود باید مواد این آییننامه مورد رعایت قرار گیرد.
ماده 2: عملیات مخاطرهآمیز باید حتی الامکان در اطاقها و بناهای مجزا با حداقل نفرات و رعایت احتیاطات کامل و مخصوص انجام گیرد مگر اینکه مقام فنی صلاحیتدار ترتیب دیگری را مقرر داشته باشد.
ماده 3: عملیات مخاطرهآمیز باید در دستگاههای سر بسته انجام گیرد تا از تماس اشخاص با مواد زیان بخش و از انتشار گرد، فیبر، دود، گاز، مه و بخار در هوای کارگاه که کارگران در آن مشغول کار هستند جلوگیری شود.
ماده 4: در صورتی که بکار بردن دستگاههای سر بسته مقدور نباشد گرد و غبار گازها دود و ابخره زیان بخش را باید در همان لحظه تولید یا در نزدیکترین فاصله از مرحله تولید بهوسیله دستگاه سرپوش مکنده با دودکشهای مخصوص از محیط کارگاه خارج نمود.
ماده 5: برای کارگرانی که با مواد خطرناک و زیان بخش کار میکنند باید حفاظی متناسب با نوع کاری که انجام میدهند تهیه گردد و کارگران موظفند آنها را در موقع کار مورد استفاده قرار دهند.
تبصره - جهت محافظت کارگران از مواد خطرناک نباید فقط به تجهیزات حفاظتی شخصی متکی بوده بلکه علاوه بر تجهیزات مذکور باید به وسائل و تدابیر قطعی برای رفع مخاطرات توسل جست مگر در فعالیتهای غیر مستمر و اتفاقی و پراکنده که ممکن است وسایل حفاظتی شخصی به تنهایی کافی باشد.
فصل 2- علایم مشخصه برای وسایل و ظروف
ماده 6: هر نوع ظرف بزرگ و کوچک و وسایل دیگری که مواد خطرناک در آنها نگهداری میشود باید:
الف - دارای رنگ ساده و مشخصی باشد.
ب - با نصب پلاک محتویات داخل آن شناسانده شود.
ج - دستورالعملهای لازم برای بکار بردن محتویات آن به نحو بیخطر و بدون زیان همراه داشته باشد.
فصل 3- آزمایش هوا
ماده 7: هوای کارگاهها باید بطور متناوب در فواصلی که لازم باشد مورد آزمایش و کنترل قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که غلظت گرد و غبارهای سمی و همچنین ذرات فیبرها و یا دود و ابخره از حد مجاز تجاوز ننماید و این حد مجاز از طرف مقامات صلاحیتدار فنی تعیین و دائماً با گذشت زمان و پیشرفت بهداشت کار قابل تجدید نظر است.
تبصره - دستگاههای تهویه و تبادل هوا از حیث ساختمان و کیفیت نصب و طرز کار باید متناسب با وضع کار و کارگاه باشد.
فصل 4- جلوگیری از تراکم گرد و غبار
ماده 8: کلیه قسمتهای ساختمان و وسایل اطاقهاییکه در آن گرد و غبار مضر به وجود میآید باید به نحوی طرح و نصب شوند که حتی الامکان فاقد سطوح گرد و غبار گیر باشد کلیه قسمتهای این گونه کارگاهها باید بطور مستمر تمیز و گردگیری شود.
ماده9:کف اطاقها باید حتیالامکان صاف و هموار بوده تا نظافت آن بهسهولت مقدور باشد.
تبصره - از گستراندن قطعات بی تناسب لینولئوم و قرار دادن صفحات فلزی و اشیاء دیگری که گرد و غبار بتواند زیر آن متراکم شود باید خودداری کرد.
قسمت سوم - مواد قابل استعمال و مواد قابل انفجار
فصل 1- مقررات عمومی
ماده 10: عملیاتی که احتمال خطر انفجار و یا اشتعال دارد باید در ساختمانهای جداگانه به فواصلی که از طرف مقام صلاحیتدار تعیین شود یا در اطاقهاییکه بهوسیله دیوار ضد حریق از نوع مجاز از یکدیگر جدا باشند صورت گیرد.
ماده 11: در و پنجرههای اماکن فوق باید خودکار باشد که در موقع خطر خود بخود بسته شوند و در مقابل اشتعال و انفجار مقاومت داشته باشد.
ماده 12: در اطراف ابنیه مذکور و در فاصلهای که از طرف مقام فنی صلاحیتدار تعیین میشود به هیچوجه کوره آتش و دستگاه خشک کن و هر گونه منبع تولید جرقه و حرارت نباید وجود داشته باشد.
ماده 13: ابنیهای که در آنجا مواد قابل انفجار تهیه، نگهداری و یا مصرف میشود باید دارای دریچه انفجار باشد این دریچهها از مواد سبک غیر قابل اشتعال (مثلاً شیشه به ضخامت 2 میلیمتر) و با پنجرههای لولایی در بدنه و سقف ساخته شود که در نتیجه فشار به خارج باز شود. سطح دریچههای انفجار باید به ترتیب زیر پیشبینی شود.
الف - یک متر مربع برای 24 متر مکعب فضا در ساختمانهایی که از بتن مسلح قوی ساخته شده است.
آیین نامه حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار
