
رابطه بین سبکهای رهبری و استرس مدیران مدارس شهرستان هرسین
مقدمه
بهرهمند نمودن افراد جامعه از خدمت آموزش و پرورش یکی از سیاستهای مهم متولیان امر تعلیم و تربیت در کشورمان است که افراد حائز شرایط را وارد چرخه رسمی علم و تحصیل نماید و به عبارتی «آموزش برای همه را» عملی سازد. لذا کاهش نرخ بیسوادی و تحت پوشش قراردادن فراگیران و افزایش پوشش تحصیلی یکی از دغدغههای مسئولین نظام آموزشی علیالخصوص در مناطق محروم و کم برخوردار میباشد. در این راستا یکی از برنامههای آموزش و پرورش در مناطق محروم ایجاد مراکز شبانهروزی است که میبینیم با سرمایهگذاری قابل توجهی اعم از انسانی و مالی و تجهیزاتی تاسیس شده است که هرساله با جذب و نگهداری درصد قابل ملاحظهای از دانشآموزان فعالیت آموزش و پرورش خود را شروع مینمایند، زیرا با توجه به اهمیت و جایگاه مدارس شبانهروزی شناخت عواملی که در تحت پوشش بردن بیشتر دانشآموزان موثر است و چگونگی نگهداری پویای فراگیران در جهت تحقق هدفهای آموزشی از موضوعات اساسی در سیستم مدارس شبانهروزی است که بایستی مورد مداقه قرار گرفته و تدابیر اثربخشتری در این خصوص اتخاذ نمود.
در حقیقت به خاطر رسیدن به هدفهایی چون کاهش افت تحصیلی، ارتقاع و سطح کیفی آموزش، استفاده بهینه از نیروی انسانی و امکانات در مناطق کم جمعیت، توجه به مقوله نگهداری و جذب فراگیران در مدارس شبانهروزی را ضروری میسازد.
2-1 : بیان مساله :
با عنایت به اهداف مصوب و تخصیص منابع در هر سازمان ، مدیریت آن سازمان موظف است در جهت رسیدن به اهداف مورد نظر اقدامات لازم و موثری را انجام دهد امورات شبانه روزی نیز به تبعیت از تعریف مدرسه »مدرسه سازمانی است که برمبنای معیارهای رسمی تاسیس میشود و با نظارت ادارات آموزش و پرورش ، مسئولیت اجرای برنامههای مصوب پرورشی و آموزشی کشور را در سطح تحصیلی معین عهده دار میگردد.«[1] جهت اجرای صحیح و اثر گذاربر برنامه های مصوب آموزشی و پرورشی موظف است اقدامات موثری را انجام دهد .
یکی از عناصر مهم هر سیستم آموزشی ، دانش آموزان آن سیستم میباشند بدون تردید توجه و عدم توجه به مقوله دانش آموزان در شبانه روزیهای کاغذکنان در تحقق و عدم تحقق اهداف مورد نظر نقش به سزایی دارد با توجه به امکانات و تجهیزات و منابع انسانی که صرف می شود حائز اهمییت بسیاری است .
لذا این تحقیق به مطالعه موانع و راهکارهای بهبود فرایند مدیریت دانش آموزان مدارس شبانهروزی کاغذکنان بارویکرد سیستمی می پردازد سپس توصیه های لازم را جهت برنامه ریزی موردی آموزشگاهی به مدیران شبانه روزی منطقه کاغذکنان توصیه می نماید.
3-1: اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق:
نشر علم و دانش در فرهنگ اسلامی از اهمیت و جایگاه ویژهای برخوردار است از پیامبر اسلام و ائمه اطهار فرمایشات فراوانی به انسانها شده است.
پیامبر اسلام می فرماید : » اگر روزی برمن بگذرد و درآن روز دانشی نیاموزم که مرا بخداوند نزدیک کند طلوع آفتاب آنروز برمن مبارک مباد« (جوانشیر 1379 ، ص179).
همچنین برای رسیدن مطلوب و اثر بخش به اهداف زیر بررسی راههای جذب و نگهداری دانش آموزان در مدارس شبانه روزی منطقه کاغذکنان اهمیت و ضرورت آنرا روشن می نماید[2]:
بدون تردید برای رسیدن به اهداف فوق مطالعه موردی موانع و راهکارهای بهبود فرآیند مدیریت دانش آموزان مدارس شبانه روزی کاغذکنان بارویکرد سیستمی لازم و ضروری می باشند .
4-1: اهداف تحقیق :
موضوع » بررسی موانع و راهکارهای بهبود فرآیند مدیریت دانش آموزان مدارس شبانه روزی کاغذکنان بارویکرد سیستمی « هدف کلی طرح می باشد و در اهداف خرد و ریز شامل هدفهای زیر است :
و در پایان تحقیق از یافته های آن در جهت برنامه ریزی آموزشگاهی به منظور افزایش پوشش تحصیلی و ایجاد یک نگرش سیستمی صحیح توصیههای عملی به مدیران ارائه خواهد شد .
5-1: سوالات تحقیق:
با عنایت به اینکه این تحقیق با نگرش و رویکرد سیستمی فرآیند مدیریت دانشآموزان را مورد مطالعه قرار می دهد بنابراین موضوعات تحقیق در چهار مقوله قابل بررسی است :
با توجه به طبقهبندی چهارگانه فوق سوالات تحقیق به شرح ذیل بیان میشود.
6-1: متغیرها و تعاریف عملیاتی آنها
متغیرهای متعددی در این تحقیق مورد بررسی قرار میگیرند که مهترین آنها به شرح ذیل میباشد:
متن کامل را می توانید دانلود نمائید
چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)
ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه
همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند
موجود است
این فایل در قالب ورد و قابل ویرایش در 110 صفحه می باشد.
فهرست مطالب
فصل اول
موضوع ۳
مقدمه ۳
بیان مسئله ۹
ضرورت پژوهش ۱۱
هدف پژوهش ۱۲
فرضیه ۱۳
تعاریف مفهومی و عملیاتی ۱۳
فصل دوم
تاریخچه بازی ۱۷
اشاره¬ای گذراند با تاریخچه روانشناسی کودک ۱۸
بازی از دیدگاه اسلام ۲۰
بازی از نظر قرآن ۲۲
بازی در کردار و گفتار معصومین ۲۳
بازی از دید روانشناسی قدیم ۲۴
فهرست مطالب
عنوان صفحه
بازی از دید روانشناسی جدید ۲۶
تعریف بازی و فرق آن با کار ۲۸
بازی و رشد اجتماعی ۳۲
ارزش بازی برای کودکان ۴۲
شرط مقررات خوب و جامع ۴۳
فوائد بازی ۴۴
چرابازی برای رشد کودکان ضرورت دارد؟ ۴۶
انواع بازی ۴۷
بازی سمبلیک ۵۰
بازی و بیان کلامی ۵۲
عوامل مؤثر در بازی ۵۴
رشد اجتماعی کودک ۵۷
رفتار اجتماعی کودک ۵۹
اصول رشد شناختی اجتماعی کودک ۶۵
مراحل رشد ذهنی اجتماعی کودک کودکستانی و مهد کودکی ۶۶
فهرست مطالب
عنوان صفحه
بازی درمانی ۶۹
فصل سوم
جامعه آماری ۷۷
نمونه و روش نمونه گیری ۷۷
روش جمع آوری اطلاعات ۷۷
ابزار پژوهش ۷۸
روشهای آماری ۷۹
نمره گذاری ۸۰
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده ازپیمایش ۸۴
توصیفی و استنباطی ۸۷
فصل پنجم
بحث و نتیجه گیری ۹۹
خلاصه ۱۰۱
یافته های اساسی مربوط به فرضیههای تحقیق ۱۰۲
فهرست مطالب
عنوان صفحه
محدودیتهای تحقیق ۱۰۴
پیشنهادات تحقیق ۱۰۵
منابع ۱۰۷
ضمائم ۱۱۰
چکیده:
در این تحقیق به بررسی اثرا ت بازی گروهی و با قاعده در رشد اجتماعی دختران ۴ تا ۵ ساله مدارس آمادگی شهر تهران پرداخته شد، بدین ترتیب پس از تدوین سوال و فرضیه دال بر اثبات ثبت بازی درمهد کودک بخصوص بازی گروهی و باقاعده درمهد کودک بر میزان رشد اجتماعی، بررسی مباحث نطری و بخصوص نظری وایلند درمحیط رشد اجتماعی تأکید شد، پس از آن تعداد و ۶۰ نفر به عنوان نمونه تحقیق به صورت تصادفی با روش نمونهگیری خوشهای گزینش شدند و از پرسشنامه وایلند بر روی آنها اجرا گردید. سپس از طریق آزمونt استیودنت گروههای مستقل با آزمون فرضیه تحقیق پرداخته شد و مشخص گردید که میانگین رشد اجتماعی کودکی یا کودکانی که درمهد کودک بازی گروهی و با قاعده انجام میدهند درمقایسه با کودکانی که در مهد کودک بازی گروهی و با قاعده انجام نمیدهند، بالاتر است و این تفاوت ازلحاظ آماری در سطح ۱ ۰ / ۰ * معنا دار میباشد. بنابراین میتوان نتیجهگیری نمود که بازی گروهی و با قاعده درمهد کودک میتوان تأثیر مثبتی را در افزایش رشد اجتماعی کودکان ایفا نماید.
تعریف مفهومی و عملیاتی
موضوع: بررسی تأثیر بازی گروهی و باقاعده در رشد اجتماعی دختران ۴ تا ۵ ساله مدارس آمادگی منطقه ۷ تهران بر اساس تست رشد اجتماعی وایلند.
مقدمه:
بازی که به معنی تلاش و فعالیت لذت بخش و خوشایند و تفریح است برای رشد همه جانبه کودک ضرورت تام دارد. کودک از طریق بازی احساسات و رویاهای خود را بروز میدهد. استعدادهایش راشکوفا میسازد، کنترل به موقع اعمال و حرکات را میآموزد، بر تجاربش میافزاید، دنیای درون و اسرار و مشکلاتش را بارز میسازد و انرژی ذخیره شده خویش راهر جهت مطلوب به مصرف میرساند. کودک از طریق بازیها، مشکلات و همکاری و رعایت حقوق دیگران و قوانین اجتماعی را یاد میگیرند. (شفیع آبادی، ۱۳۷۲ ) .
کودکان خردسال نمیتوانند افکار و عقاید و احساسات خود را به وضوح ازطریق کلمات و گفتار بیان کنند. بازی بخش عمدهای از زندگی کودک پیش دبستانی را تشکیل میدهد و باعث رشد شخصیت او میگردد. موجبات شادی و لذت و انبساط خاطر کودک را فراهم میکند. همکاری و نوع دوستی و اطلاعات و قوانین را به کودک یاد میدهد، دامنه تجسم و قصور او را میگستراند و کودک را به مشاغل گوناگون آشنا میسازد. (قاضی، ۱۳۷۰ ) .
بنابه اظهار کارل[۱]، گروهی یکی از روانشناسان بزرگ سوئیسی، بازی کودکان مقدمه ای برای کوششهای آینده و آماده شدن برای زندگی آینده است. بدان سان که درآن جدی بودن زندگی بزرگسالات بر دوش کودک سنگینی نمیکند. او میگوید دربازی پلیس و ژاندارم کودکی که نقش ژاندارم را میآفریند و به دستگیری دردی میرود، گذشته از این که نیروی جهانی او توسعه مییابد به تأثیر اصل اخلاقی و اجتماعی نیز میپردازد و در ضمن وظایف و حدود اختیارات این شغل رانیز میآموزد. به عکس کودکی که نقش دزد را بازی میکند، با دستگیر شدن و پذیرفتن گوشمالی و در واقع زشتی دزدی را میپذیرد و به اجرای عدالت اجتماعی احترام میگذارد، به هر حال از دیدگاه گروهی، هدف بازی در خود نرفته است و بازی نمایانگر زندگی و فعالیت آزاد کودک بوده، در حقیقت او را برای اجرای کارها و وظیفه های سنگین آینده خود آماده میسازد(بهرامی ، ۱۳۷۰)
. در کتاب روان شناسی درمانی آلفرد، آدلر[۲] که درسال ۱۹۰۷ نوشته شده است بازی به معنای ارضاء غیر واقعی (بیرون از حد حقیقت ) اجمالی مانند برتری جویی و خود نمایی تفسیر شده است و آدلرانیها را سر آغازی برای بیان گذاری ابتدایی ترین و اندیشه آدمی تلقی میکند. برتری جویی و خود نمایی در سال های کودکی امکان میدهد که امیال فرد را به سادگی نشان داده و آنها ر اآرام سازند. بدین معنی که کودکان خردسال در بازیهای خویش واقعیت را با توجه به خواستهای خویش دگرگون جلوه میدهند. زیرا دانش لازم برای پیروی از حقیقت دارند و به این ترتیب ناتوانی و * خود را بر طرف میسازند.روشن است که آنچه را که بزرگسالان ارضاء غیر واقعی مینامند برای کودکان مفهوم ارضاء واقعی میل خود نمایی و برتری جویی ر ادارا میباشد. (قشلاقی، ۱۳۵۶ ).
روان شناسان امروزی همه بر آنند که کودک بر اساس نیازهای درونی به بازی میپردازند ، و فعالیتها و کوشش های آگاه یا ناخود گاه وی به منظور آماده ساختن خویش برای زندگی آینده است البته ممکن است از بازی نکات سودمندی فراگیرد که بعداً در زندگی وی به کار آینده. لکن به دست آوردن تجربه و مهارت، یک نتیجه فرعی بازی است و هدف اساسی به شمار نمیرود. در نتیجه با توجه به نظریات علمای تعلیم و تربیت، توجه و ایجاد امکانات برای بازی ،به کودکان فرصت میدهند تا بهتر یاد بگیرند. بنابر این بازی میتوان، تقریباً به تمام هدفهای تربیتی از قبیل رشد بدنی و ذهنی، فهم عمومی و تربیت اجتماعی و اخلاقی کودک کمک کند. تربیت بنیاد بشریت است. تربیت کوران رابینا ، لنگان راتوانا، خود خواهان را مردم دوست و نابشرها را بشر میسازد. کودکان خود را چنان تربیت کنید که بنیان گذار زندگی نو وخادم بشریت باشد. روسو[۳] میگوید:«طبیعت انسان را نیکو خلق کرده و لی جامعه او را شریر تربیت نموده طبیعت انسان را آزاد آفریده لیکن جامعه او را بنده گردانیده طبیعت انسان را خوشبخت ایجاد کرده ولی جامعه او رابدبخت کرده است نسبت به عالم طبیعت به جامعه مثل نسبت خیر است به شر. تربیت عبارتست از ، اعمالی که موجب تجلی شخصیت انسانی و بروز تمایلات و عواطف عالی بشری است. پایههای زندگی خود برروی چگونگی آموزش و پرورش کودکان قرار دارد. یکی از عواملی که در تربیت کودک مهم است ، محیط و هم صحبتان و مراودههای اجتماعی کودک است چون بشیر با کودکان همسال خود مشغول بازی و اعمال کودکانه است. مطمئناً عادات و اخلاق دیگران دراو موثر خواهد بود. روح کودک پاک است و برای گرفتن هرنقشی آماده پس در اثر روان اجتماعی نادرست ممکن است به زودی نا پاک گردد. بنابر این یکی از مسائلی که در تربیت کودکان اهمیت دارد بازی و تفریحات و سرگرمیهای اوست. پیاژه[۴]، رشد اجتماعی کودک را به ۳ مرحله تقسیم میکند: مرحله نخست کودک خود محور یا خود میان بینی است. مرحله دوم کودک کوشش میکند روابط اجتماعی واقعی بر قرار کند. مرحله سوم داد و ستد اجتماعی به وجود میآید با دیگران رفتار احترام آمیز دارد.(پارسا، ۱۳۷۱ ) .
رابطه عاطفی بین کودکان و اطرافیان، مخصوصاً با مادر دراولین سال زندگی دررشد اجتماعی او نقش تعیین کنندهای دارد. نحوه ارضاء نیازهای کودک زیر بنای نگرش وی را در آینده نسبت به دیگران میسازد. کودک به تدریج و ضمن ارتباط با دیگرا ن به مهارتهای اجتماعی خود میافزاید و علیرغم دوره اول کودکی که همبازی ها نقش چندانی در زندگی کودک ندارد، در دوره پیش دبستانی دوستان تأثیر بسزایی در رشد اجتماعی کودک دارند و مهارتهای اجتماعی کودک راافزایش میدهند. کودک دراین مکان ها به تجربه و یادگیری میپردازد و روشهای ارتباط با دیگران را فرا میگیرد و به نقاط ضعف و قدرت خود پی میبرند. (شفیع آبادی، ۱۳۷۲ ) .
از ۲ تا ۴ سالگی کودکان که در آغاز افرادی غیر اجتماعی هستند به افراد اجتماعی تبدیل میشوند. کودک در اثر بازی با کودکان دیگر یعنی از راه مشارکت در فعالیتهای آنان و دادن و گرفتن اسباب بازیها، در اندک زمان روح سازگاری دراو پدیدارمیشود. همچنین او از راه تقلید کردار و گفتار همچنان های همبازیش میکوشد خود را به شکل آنان در آورده و مطابق با الگوی قابل قبول گروه خود رفتار کند. (پارسا، ۱۳۷۱ ) .
نخستین رشد اجتماعی اندکی پس از تولد کودک آغاز میشود و شامل آموزش های گوناگون است سپس زبان آموزی به تدریج انجام میشود. کودک در سنین ۵ تا ۶ سالگی دچار دگرگونی های فراوانی در روابط با کودکان دیگر، با پدر و مادر و بزرگسالان میشود، این دوره از لحاظ اجتماعی و سازگاری کودک در آینده چنان اهمیت دارد که باید دوره اصلاح و تصحیح رفتار اجتماعی کودکان نامید. در این دوره برای رشد کودک وجود کودکان دیگر از اهمیت فراوانی بر خورداراست و آرامش روانی او هنگامی تأمین میشود که افراد گروه او را پذیرفته باشند. به تدریج که طرز رفتار و ارتباط با دیگران را در مییابد،نظرش درباره خودش بهتر میشود و در نتیجه در کارهایش توفیق بیشتری بدست میآورد. (پارسا،۱۳۷۱ )
بیان مسئله:
از آنجا که به نظر میرسد که کودک در سالهای اولیه زندگی به شخصیت خود پی میبرد و این شناخت را در خلال حرکات وی میتوان دید، تربیت و تعلیم صحیح میتواند در این میان مؤثر واقع شود. یکی از بهترین وسایلی که میتوان آموزش و تربیت را ایجاد کند، بازی است. کودک در خلال بازی به کشف محیط خود میپردازد و ازطریق بازی نخستین گامها را برای ایجاد اجتماعی شدن بر میدارد. او همکاری و تعاون با گروه را میآموزد، یاد میگیرد که چگونه بر دیگران تأثیر بگذارد و چگونه از دیگران تأثیر پذیرد. بازی کودک را از افسردگی و خمودی خارج کرده و باعث شرکت وی درگروه میشود و به او یاد میدهد که برای پذیرش و موفقیت درگروه باید چه تواناییهایی داشته باشد و چگونه میتواند ازتوانایی دیگران برای رفع نیاز خود و نیاز دیگران استفاده کند. بازیها در اجتماعی شدن کودکان سهم بسزایی دارد. اطفال اغلب برای اولین باز از راه بازیهای دسته جمعی خود به ارزش کودکان دیگر که بدون آنها بازی مقدور نیست پی میبرد. به وسیله بازی آنها یادمیگیرند که چگونه یکدیگر را قبول داشته باشند، درباره قوانین بازی توافق کننده و دسته جمعی بر گروه رقیب پیروز شوند. مفهوم همکاری و پیروزی و شکست ، هم چشمی وبرتری طلبی اغلب در این دوره ازورای بازیهای البته جمعی استنباط میشوند و به رشد لازم میرسند از طرف دیگر بازیهای چون ، آشپزی ، خانه داری، دکتر بازی و غیره باعث آمادگی کودک برای احراز شغلی در آینده و تفهیم نظامی اجتماعی میشوند. با توجه به این مطالب سوالی که در اینجا مطرح میشود، این است که آیا بازی دسته جمعی و با قاعده در مهد کود ک که تحت نظر مربی است، باعث افزایش رشد اجتماعی میشود؟
ضرورت پژوهش:
بر هیچ کس پوشیده نیست که عدم وجود امکانات لازم برای کودکان در هرسنی، ازرشد مناسب و لازم آنها دران سن جلوگیری یا آن راکند میسازد.بدین ترتیب درصورتی که محیط دوران کودکی جهت پرورش و باروری جنبه اجتماعی کودک به اندازه کافی غنی نباشد، کودک درآینده فردی منزوی و گوشه گیر بار آمده ویاجهت ابزار وجود خویش و بودن درگروه هموار به افراد قویتر در این زمینه ها وابسته میشود و با انتخاب شخصیت اتکایی و وابسته میکوشد ضعف های خود را نسبت الگویی که بر میگزیند مخفی سازد و چون بازی و بخصوص بازیهای گروهی و با قواعد برای کودکان ۵ تا ۶ ساله (دوران پیش دبستانی ) در آماده سازی آنها جهت شرکت در روابط اجتماعی آینده نقش مهمی ایفا مینماید. لذا تحقیق حاضر به انعکاس اهمیت آن در زشد اجتماعی کودکان به والدین و مربیان خواهد پرداخت و اهمیت آن ، این است که به معلمان و مربیان و والدین کمک کند تا با استفاده از وسایل بازی و اهمیت دادن به بازیهای گروهی کودکان و دادن نقشهای اجتماهی در حین بازی به آنها به اجتماعی شدن آنها کمک کنند.
هدف پژوهش:
واضح است که کودکان درخلال بازیهای گروهی، انعطاف پذیری، نوبت گرفتن و اجتماعی شدن را تجربه میکنند و رضایت خود را تاگرفتن نتیجه به تأخیر میاندازد و با صبر و استقامت و انتظار کشیدن را درخود تقویت میکنند. به این ترتیب بازی هایی که کودک درآن به صورت گروهی بازی میکند او را مجبور به رعایت نکات اجتماعی میکند. البته در ابتدا کودک ازنقش دیگران که با او بازی میکنند آگاه نیست و در خلال بازی با آنها ، تمام قوانیش متمرکز به خودش میباشد ولی به مرور به نقش آن افراد پی برده و یاد خواهد گرفت که چگونه با غریبه ها رابطه برقرار کرده و آنها را به بازی دعوت و مسائلی را که یک بازی مطرح میکند به کمک آنها حل نماید. پس در خلال بازی گروهی که کودک مفاهیم صبر و حوصله ، احترام به حقوق دیگران، افزایش اعتماد به نفس ، پیروزی و شکست و مانند آن را یاد خواهد گرفت . به طوری که بامشاهده بازی کودک میتوان به میزان فعالیت اجتماعی او پی برد. با توجه به مطالب مذکور تحقیق حاضر در نظر دارد تفاوت رشد اجتماعی کودکان را از طریق تفاوت موجود درنوع بازیهایشان (بازیهای گروهی و باقاعده با بازیهای فردی یا چند نفره بدون قاعده ) مورد سنجش قرار دهد و چون اغلب بازیهای گروهی منظم درمهد کودک با نظارت مربی انجام میگردد لذا دو گروهی که در این تحقیق جهت رسیدن به هدف پژوهش حاضر مورد استفاده قرار میگیرند، از بین کودکان مهد کودک رو، و کسانی که به مهد کودک نیمیروند ، انتخاب میگردند. درصورتی که فرضیه تحقیق که مدعی وجود ارتباط بین میزا ن بازی دختران ۴ تا ۵ ساله و رشد اجتماعی آنان میباشد،مورد تأیید قراربگیرد،درآن صورت میتوان با استفاده از بازیهای و افزایش کمیت و کیفیت آنها در رفع مشکلات موجود در روابط اجتماعی کودکان استفاده نمود . همچنین با افزایش آگاهی والدین از نقش و اهمیت بازیها میتوان از آنها جهت کاربرد بازیهای مناسب سن کودکانشان بهره گرفت.
این فایل در قالب ورد و قابل ویرایش در 230 صفحه می باشد.
پایان نامه درجه کارشناسی ارشد علوم تربیتی –مدیریت آموزشی(M.A)
چکیده تحقیق
در این پژوهش به دو ضرورت اصلی در سازمانها که امروزه از جمله مسائل مهم به شمار می رود، یعنی سلامت سازمانی وتعهد سازمانی در مدارس راهنمایی دخترانه دولتی از دیدگاه دبیران در سال 87-86 پرداخته شده است.
فرضیۀ اصلی تحقیق بررسی رابطه بین سلامت سازمانی وتعهد سازمانی در مدارس راهنمایی دخترانه دولتی از دیدگاه دبیران در سال 87-86 است.
هدف از این تحقیق بررسی رابطه بین سلامت سازمانی وتعهد سازمانی در جامعۀ آماری وارائه پیشنهادها وراهکارهایی جهت بهبود امور مدارس به مسئولان آموزش وپرورش
جامعه تحقیق عبارت بود از : کلیۀ دبیران مقاطع راهنمایی شهرتهران که ازاین جامعه به حجم 8500 نفر، نمونه ای با حجم 380 نفر با استفاده از جدول «کرجسی ومورگان» تعیین و به صورت نمونه گیری تصادفی مرحله ای انتخاب شد
برای جمع آوری اطلاعات از سه نوع پرسشنامه مشخصات فردی، سلامت سازمانی وتعهد سازمانی استفاده شد.
این تحقیق از نوع توصیفی بوده که از روش همبستگی استفاده شده است.
وکلیۀ عملیات آمار توصیفی واستنباطی پژوهش با استفاده از نرم افزار spss انجام گرفت وسطوح احتمال خطا پذیریر 01/0=x منظور شد وبا توجه به آزمون فرضیه ها نتایج زیر به دست آمد.
فهرست مطالب
چکیده
فصل اول:کلیات پژوهش
مقدمه........................................... 2
بیان مسئله...................................... 4
ضرورت واهمیت تحقیق.............................. 7
اهداف تحقیق..................................... 12
فرضیه های تحقیق................................. 13
تعاریف مفهومی وعملیاتی.......................... 14
الف-تعاریف مفهومی – جو سازمانی.................. 14
مدرسه سالم...................................... 17
مدرسه ناسالم.................................... 17
تعهد سازمانی.................................... 18
تعاریف عملیاتی ................................. 19
فصل دوم:ادبیات وپیشینه پژوهش
مقدمه .......................................... 23
ادبیات تحقیق.................................... 24
مفاهم وتعاریف سلامت سازمانی...................... 24
سازمان به عنوان یک سیستم اجتماعی ............... 27
عناصر یک سیستم اجتماعی.......................... 28
کارکرد اجتماعی پارسونز.......................... 30
جوسازمانی....................................... 31
مفهوم سلامت...................................... 33
سلامت سازمانی ................................... 34
ابعاد سلامت سازمانی ............................. 37
سطح نهادی....................................... 37
سطح اداری....................................... 37
سطح فنی ........................................ 40
ابعاد دهگانه سلامت............................... 41
خصوصیات ابعاد سلامت از نظر مایلز................. 44
مدل سطح تامپسون در ترکیب نگرشهای سازمانی وسلامت سازمانی 49
ویژگیهای اساسی سازمان سالم...................... 50
ویژگیهای اساسی سازمان ناسالم.................... 52
مفاهیم وتعاریف تعهد سازمانی .................... 55
انواع تعهد...................................... 59
دیدگاههای مختلف در خصوص ابعاد تعهد سازمانی ..... 62
دیدگاه کانتر.................................... 63
دیدگاه اتزیونی.................................. 64
دیدگاه ایوروسون روی............................. 65
دیدگاه استاو وسالانسیک........................... 65
دیدگاه آرجریس................................... 66
دیدگاه بیکر..................................... 67
دیدگاه مایرواسکورمن............................. 67
مدل سه بخشی تعهد سازمانی می یروآلن.............. 69
اجزاء تعهد سازمانی ............................. 72
عوامل موثر بر تعهد سازمانی ..................... 73
الف- عوامل شخصی ................................ 74
ب- عوامل سازمانی ............................... 76
ج- عوامل غیر سازمانی ........................... 77
ماهیت شغل وتعهد سازمانی ........................ 80
انگیزش وتعهد سازمانی ........................... 81
تقوی وتعهد سازمانی ............................. 82
ضرورت واهمیت تعهد مدیریت........................ 83
سطوح تعهد سازمانی .............................. 85
نتایج وپیامدهای تعهد سازمانی ................... 91
مدلهای تئوریک تجزیه وتحلیل تعهد سازمانی ........ 95
پایه های تئوریک وتجربی رابطه رضایت شغل با تعهد سازمانی 97
نتیجه گیری از مفاهیم سلامت سازمانی .............. 98
نتیجه گیری از مفاهیم تعهد سازمانی .............. 100
پیشینه تحقیقات.................................. 101
تحقیقات داخلی در مورد سلامت سازمانی ............. 101
تحقیقات داخلی در مورد تعهد سازمانی ............. 110
تحقیقات خارجی در مورد سلامت سازمانی ............. 116
تحقیقات خارجی در مورد تعهد سازمانی ............. 124
تحقیقات منطبق داخل کشور......................... 130
تحقیقات منطبق خارج کشور......................... 132
نتیجه گیری...................................... 133
فصل سوم:روش اجرای پژوهش
مقدمه........................................... 137
روش تحقیق....................................... 137
جامعه آماری..................................... 138
نمونه آماری وروش نمونه گیری..................... 138
روش جمع آوری داده ها............................ 140
اعتبار وپایایی پرسشنامه سلامت سازمانی وتعهد سازمانی 140
الف- پرسشنامه سلامت سازمانی ..................... 142
ابعاد پرسشنامه سلامت سازمانی .................... 142
سطح نهادی....................................... 142
سطح اداری ...................................... 143
سطح فنی ........................................ 146
پرسشنامه تعهد سازمانی .......................... 148
ابعاد پرسشنامه تعهد سازمانی .................... 148
الف-تعهد عاطفی ................................. 148
ب – تعهد مستمر.................................. 149
ج- تعهد هنجاری ................................. 149
روشهای آماری.................................... 150
فصل چهارم:تجزیه وتحلیل داده ها
مقدمه........................................... 152
داده های جمعیت شناسی............................ 152
توصیف داده ها................................... 157
تحلیل آماری داده ها............................. 159
فصل پنجم:بحث ونتیجه گیری
مقدمه........................................... 180
خلاصه تحقیق...................................... 181
یافته های تحقیق براساس صورت کلیه فرضیه ها:
فرضیه اول....................................... 181
فرضیه دوم....................................... 181
فرضیه سوم....................................... 182
فرضیه چهارم..................................... 182
فرضیه پنجم ..................................... 183
فرضیه ششم....................................... 183
فرضیه هفتم ..................................... 184
فرضیه هشتم...................................... 184
فرضیه نهم....................................... 185
فرضیه اصلی تحقیق (فرضیه دهم).................... 185
یافته های تحقیق براساس متغیرهای تشکیل دهنده فرضیه ها 185
آزمون فرضیه اول................................. 185
آزمون فرضیه دوم................................. 187
آزمون فرضیه سوم................................. 188
آزمون فرضیه چهارم............................... 189
آزمون فرضیه پنجم................................ 190
آزمون فرضیه ششم................................. 191
آزمون فرضیه هفتم................................ 193
آزمون فرضیه هشتم................................ 194
آزمون فرضیه نهم................................. 195
آزمون فرضیه دهم................................. 197
نتیجه گیری...................................... 201
نتایج داده های توصیفی .......................... 204
نتایج داده های استنباطی......................... 205
محدودیتهای تحقیق................................ 208
پیشنهادهای تحقیق................................ 209
الف-پیشنهادهای مبتنی بر یافته های تحقیق......... 209
ب-پیشنهادهای محقق............................... 212
فهرست منابع..................................... 214
منابع فارسی..................................... 215
منابع انگلیسی................................... 222
پیوست ها 224
مقدمه
چون انسان موجودی است زیستی و روانی، لذا نیازهای او در قلمرو زیستی و روانی قرار دارد . سرشت نیازمند انسانی او را به زندگی اجتماعی سوق می دهدو به او می آموزد که باید روابط خود را با محیط و انسان ها برقرار سازد. محیط بی جان و جاندار قادر به تاثیر در او هستند، در سایه تاثیرات محیطی انسان ها ، عکس العمل نشان می دهند وبه زبان روان شناسی از خود بروز رفتار می کنند (عسکریان، 1383، ص 75 و 76).
شخصیت هر عضو سازمانی در قالب الگوهای رفتار سازمانی او مشخص می شود، الگوهای رفتاری فرد در سازمان می تواند تابعی از الگوهای مدیریتی آن سازمان باشد. شخصیتی که زیرساز آن، شخصیت خود فرد قبل از ورود به سازمان است و تاثیرات عوامل محیطی مختلف در سازمان در لایه های فرهنگی فرد از عوامل تشکیل دهندة شخصیت اوست. (عسکریان، 1385، ص 102)
پس رفتار سازمانی از کنش ها و واکنش هاییکه اعضای سازمان با در نظر گرفتن تاثیر فرهنگ و هویت سازمانی، ارزش های رایج، هدف مشترک سازمانی، هماهنگی یا فعالیت سایر افراد سازمان از خود بروز می دهند، تشکیل یافته است. به طور کلی زمانی که فرد وارد سازمان می شود، انتظار دارد در قبال در اختیار دادن انرژی و مهارت خود ، از سازمان دریافتی داشته باشد . یعنی یک مبادله و معامله ای بین فرد و سازمان پدید می آید و این رابطه زمانی موفقیت آمیز تلقی می شود که فرد احساس کند توانایی و مهارتی که در اختیار سازمان قرار می دهد کمتر از حقوق و مزایایی است که دریافت می کند و سازمان نیز با توجه به مخارجی که افراد می پردازند، منفعت قابل قبولی را به دست می آورد . بنابراین هنگامی که دو طرف موجود در رابطه سازمانی خشنود باشند، پدیده ای رخ می دهد که به آن سینرژی می گویند(نیاز آذری، 1381، ص 46 و ص 61)
به عبارت دیگر فرایند رهبریت اثری مستقیم بر توانایی سازمان در ارضای نیاز های کارمندان، ایجاد جو مطلوب کاری و اثر بخشی دارد. این فرایند شامل مباحثی از جمله مهارت های رهبریت، استراتژی ها ، رفتار، خط مش های مدیریت یا بوروکراسی: ارتباطات، حل درگیری ها و مسائل، انگیزش، تعهد به اهداف سازمانی و روحیه می باشد (شیرازی، 1373، ص 282).
یکی از عناصر عمده ای که تشکل سازمان های آموزشی بدون آن امکان پذیر نیستند ، نیروی انسانی آموزشی آن سازمان ها یعنی معلم است که صرفاً در امر تدریس و برخوردار بودن معلم از دانش وسیع نمی تواند، ملاک اصلی برای اشتغال پایگاه اجتماعی و مقام معنوی معلم باشد، بلکه شرایط خاص دیگری نیز می خواهد ، برخورداری از شرایط خاص، به منظور ایجاد دگرگونی های لازم در فتار دانش آموز و تکمیل استنتاجات او از مفاهیم است (عسکریان، 1385، ص 47).
بنابراین وجود نیروی انسانی وفادار به اهداف و ارزش های سازمان و تمایل به حفظ عضویت در آن تمایل خواهد داشت که با تمام تلاش و کوشش خود فراتر از وظایف و مسئولیت های تعیین شده در چارچوب شرح و شغل فعالیت می کند . چرا که احساس تعهد درونی و الزام عملی نسبت به وظیفه بزرگترین عامل اجرایی برای ممانعت از هر گونه قصور در انجام کار می باشد (بابایی،1376، ص 55).
از میان همه اشکال تعهد، تعهد سازمانی [1] لذت بخش تر، پر جاذبه تر، رایج تر به نظر می رسد به طوری که این علاقه مندی و توجه از طریق مطالعات متعددی که روابط بین تعهد سازمانی و پیش شرطها و پیامدهایش را مورد بررسی قرار داده اند قابل مشاهده است (اشرفی، 1374).
اما انچه که به دنبال تلاش های علمی قابل ملاحظه ای که در دهه های اخیر صورت گرفته و در پی توضیح و سنجش جو اجتماعی مدارس بوده، بحث سلامت سازمانی[2] جلب نظر می کند.
سلامت سازمانی به وضعی فراتر از اثر بخشی کوتاه مدت سازمان دلالت داشته و به مجموعه ای از خصایص سازمانی نسبتاً پر دوام اشاره می کند،یک سازمان سالم،به این معنا ، نه فقط در محیط خود پایدار می ماند،بلکه دردراز مدت قادر است به اندازه کافی با محیط خود سازگار شده، توانائیهای لازم را برای بقای خود پیوسته ایجاد کند و گسترش دهد (مایلز، 1969).
در این تحقیق بحث سلامت سازمانی و رابطه آن با تعهد سازمانی از دیدگاه دبیران مطرح است.
که جهت رسیدن به وضع مطلوب و اثر بخش که ناشی از رضایت شغلی درسازمان (مدارس) است می توان به عوامل مختلفی از جمله سلامت سازمانی اشاره کرد که در راستای تحقق سلامت شازمانی، تعهد سازمانی نیز برآورده خواهد شد ، که این تحقیق رابطه بین این دو مقدار می باشد.
بیان مسئله
بسیاری از مردم در داخل یک سازمان متولدشده ، در سازمانی دیگر تحصیل کرده و بسیاری از دارایی خود را از سازمان کسب کرده اندو در درون یک سازمان از دنیا رفته اند. بسیاری از فعالیت های آنها توسط سازمانی به نام دولت تنظیم می شود اکثر افراد بالغ بهترین ایام عمرشان را به کار برای سازمان ها و داخل آنها می گذرانند . پس سازمان ها تاثیری بر زندگی انسان ها ندارند و توجه به علل و چگونگی اقدامات سازمان ها لازم است (الوانی، 1380، ص 16).
یکی از چار چوب های نظری مشهور سودمند در مورد تعریف و توضیح و سنجش جو اجتماعی مدارس سلامت سازمانی است اندیشه سلامت کامل در این سازمان ، توجه را به عواملی که رشد و شکوفایی آن را تسهیل و نیز به شرایطی که از پویا ییهای کامل آن جلویگری می کنند، جلب میکند.
بررسی سلامت سازمانی یک سازمان آموزشی ، احتمالاً در ایجاد تعهد سازمانی و رضایت شغلی نیز یاری بخش است.
یک سازمان سالم، نه فقط در محیط خود پایدار می ماند، بلکه در دراز مدت قادر است به اندازه کافی با محیط خود سازگار شده، توانائیهای لزم را برای بقا خود پیوسته ایجاد کندو گسترش دهد (مایلز1999).
انسان کوشش می کند که بر اساس یک عمل فکری مبنای معقول برای رفتار خود بیاید. علت این است که انسان در بین صد ها هزار انواع موجودات که دارای مغز هستند، تنها موجودی است که در بسیار موارد باآگاهی نسبت به خود و دنیای اطراف تفکر می نماید و با توجه به عوامل ارثی و پرورش شخصیت خودرفتار خاصی را صحیح و منطقی جلوه می دهد. رفتار مفهوم هدفمدار[3] است. یعنی جهت حصول هدف خاصی برانگیخته می شود و ممکن است همواره آگاهانه و به صورت ناخودآگاه سرزند. واحد اساسی رفتار فعالیت [4] است. به عبارت دیگر رفتار سلسله ای از فعالیت ها است که در یک واحد زمانی از یک نفر بروز می کند (نیاز آذری، 1381، ص44).
پس فردی که به عضویت یک سازمان آموزشی درآمده، وظیفه وشغلی به اومحول شده و از ان پس ارتباط و تعهد بین او وسازمان آموزشی ایجاد می شود. (نیاز آذری، 1381،ص 47).
بنابراین یکی از دغدغه های بسیاری از سازمان ها به ویژه سازمان های آموزشی که رابطه تنگاتنگی با انسان ها دارد و از حساس ترین و پیچیچده ترین سازمان ها به حساب می آیند . تعهد نیروهای انسانی این سازمان ها به کار و حرفه خویش است چرا که بدون تعهد و دلسوزی مربی نمی تواند رابطه مطلوبی با کارکنان و به ویژه دانش آموزان برقرار کند و وظیفه ی خطیر آموزش و پرورش را در آن ها به منصه ظهور برساند و از آنجایی که عوامل بسیاری در این امر دخیل هستند پس مطالعه ی این عوامل به ما کمک می کند شرایط و ویژگی های محیط سالم را که از هر گونه فشار نابجا از طرف محیط خارجی بوده و نیز ارتباط منطقی با جامعه دارد، را بشناسیم و با استفاده ی بهینه از تمامی عوامل بتوانیم تمامی شرایط را برای تعلیم و تربیت فراهم سازیم.
تعهد سازمانی مقولة مهم و حیاتی در سازمان ها بوده که عمر نسبتاً کوتاهی از آن در مدیریت رفتار سازمانی سپری شده است. تعهد سازمانی افراد با توجه به ساختار سازمان از لحاظ تمرکز، تکراری بودن، ارتباطات مناسب، اندازه سازمان، حقوق و فرصت های ارتقاء،عادلانه بودن، توزیع انسجام، بار نقش و همچنین ویژگی های فردی شامل مشارکت شغلی،سابقه فرصت، میزان تحصیلات، تجربه خدمت و ویژگی های محیطی شامل فرصت های شغلی و مسئولیت خانوادگی تفاوت دارد (ساروقی، 1375، ص68).
هر اندازه فرد در شغل محوله دارای سطح بالاتری از مسئولیت ، استقلال و شغل مورد علاقه و غیر تکراری باشد تعهد سازمانی بیشتری ابراز می دارد، همچنین افرادی که از سرپرستان خود و عدالت ارزیابی بازده کاری خویش، رضایت بیشتری دارند و احساس می کنند که سازمان در مسائل رفاهی به آنان توجه بیشتری دارد، سطح تعهد بالاتر دارند،در مقابل فرصتهای ارتقاء شغل کمتر، تنش بیشتر و ابهامات مربوط به شغل تمایل به نشان دادن سطح پایین تر تعهد را به وجود
می آورد(استرون، 1377، ص 73)
عدم احساسات تعهد مشکل بزرگی درسازمان ها ایجاد می کند که عملکرد نیروی انسانی را تحت تاثیر قرار می دهد که با عوامل زیادی در ارتباط است و یکی از ان ها عوامل محیط و جو سالمی است که در سازمان برقرار است.
بررسی سلامت سازمانی مدارس راهنمایی دخترانه در این پژوهش از این جهت اهمیت دارد که نشان می دهد وضعیت موجود این مدارس در ابعاد شش گانه سلامت سازمانی چیست ؟
و همچنین تعهد سازمانی آنها به چه میزان است و ثانیاً هر یک از ابعاد شش گانة سلامت سازمانی دارای چه رابطه با اجزاء سه گانه تعهد سازمانی (عاطفی، هنجاری، مستمر) می باشد که این میزان از دیدگاه دبیران مدارس راهنمایی دخترانه بررسی می شود.
و با بررسی سلامت سازمانی در رابطه آن با تعهد سازمانی مشخص شود تا چه میزان سلامت سازمانی و تعهد سازمانی در جامعه مورد نظر با هم رابطه دارند تا از این طریق بتوان موانع را شناسایی کرد تا بدین گونه مشکلاتی که در سر راه بازدهی منابع آموزشی که گریبانگیر آموزش و پرورش است، کاهش یابد. چون که اگر مدارس از سلامت سازمانی برخوردار نباشد، موجب نامطلوب شدن رفتار سازمانی کارکنان خواهد شد.